Cho dù người mới bắt đầu bắt đầu với một khóa học hoặc là tự học, bước đầu tiên trên con đường dẫn đến nghề thủ công phần mềm là tìm một thợ thủ công sẵn lòng trở thành một người học việc.

-Pete McBreen, Software Craftsmanship, tr. 96

Bối cảnh

Bạn đã nhận ra rằng bạn không phải là người đầu tiên đi trên con đường này và bạn đang dành rất nhiều thời gian khám phá những con hẻm chưa ai biết đến.

Vấn đề

Bạn đang đi dọc theo một con đường trong khi không biết có điều gì đang chờ đợi phía trước hay phải làm gì để chuẩn bị cho những khúc ngoặt. Bạn cần giúp đỡ và được hướng dẫn.

Giải pháp

Tìm kiếm những bậc tiền bối và cố gắng học hỏi từ họ.

Lý tưởng nhất là bạn sẽ tìm được một người thợ cả, chấp nhận bạn là một người học việc. Bạn sẽ vẫn tự giám sát trong suốt quá trình học nghề, thiết lập tương lai của bạn trên nền tảng danh tiếng của thầy bạn. Tuy nhiên, điều này đặc biệt hiếm trong thế giới ngày nay.

Lĩnh vực của chúng ta còn non trẻ, nên có ít chuyên gia được công nhận. Hơn nữa, trên cương vị thợ học việc, thật khó có thể biết ai mới là thợ cả. Vì vậy, có nhiều khả năng rằng quá trình học việc của bạn sẽ được giám sát bởi một loạt các cố vấn có trình độ khác nhau.

Những thợ học việc trên thực tế đều tự nỗ lực để trở thành bậc thầy, và họ hân hoan với từng sự chú ý nhỏ dành cho họ, đặc biệt là khi được trực tiếp đối diện hoặc ở bên cạnh ai đó. Tuy nói vậy, song có thể bạn lại thấy những cố vấn có ảnh hưởng nhất và hữu ích nhất cho bạn lại không ở bên cạnh bạn. Họ có thể sống ở một quốc gia khác; họ thậm chí có thể đã qua đời từ lâu, như trong trường hợp của một người như Edgar Dijkstra. Nhưng tấm gương của họ vẫn là ngọn đèn hải đăng, soi rọi con đường phía trước cho bạn.

Nếu bạn tìm được một người thầy có vẻ không phù hợp với bạn, trước tiên hãy nhìn vào bên trong chính mình. Có thể kỳ vọng của bạn lớn hơn bất kỳ người thầy nào có thể mang lại.

-George Leonard, Mastery, tr. 71

Khi Tìm Cố Vấn, thợ học việc phải nhớ rằng tất cả chúng ta đều đang đi trên Con Đường Dài và không ai biết tất cả mọi thứ. Có thể cảm thấy rằng người hướng dẫn của bạn phải là một bậc thầy bởi vì anh ta biết nhiều hơn bạn. Phải kìm nén suy nghĩ đó, bởi vì bạn không muốn trở nên quá thất vọng với những điểm yếu không thể tránh khỏi của người cố vấn hoặc những điểm mù mà bạn cảm thấy bạn không còn có thể học được từ những người vẫn còn nhiều điều để mang lại cho bạn.

Dave tìm người cố vấn

Vào mùa hè năm 2002, tôi đã được lập trình chưa đầy hai năm và bắt đầu có được cái nhìn tổng quát về sự khác biệt  lớn giữa một người mới bắt đầu và một học viên có kinh nghiệm. Đọc Software Craftsmanship của Pete McBreen vào mùa hè năm đó buộc tôi phải tìm một người cố vấn. Cuốn sách giúp tôi thấy rằng nếu tôi muốn trở thành một nhà phát triển tuyệt vời, tôi sẽ phải tiếp cận với các nhà phát triển có kinh nghiệm hơn và điều phối việc học nghề của riêng mình .Tôi đang ở đỉnh điểm của quá trình Mở Rộng Năng Lực và gần đây đã bắt đầu tham dự ChAD, cộng đồng người dùng Chicago Agile Developers. Ở đó tôi đã tiếp cận Wyatt Sutherland, người tổ chức của nhóm. Ngay sau khi kết thúc cuốn sách của Pete, tôi gửi email cho Wyatt và cho anh ta biết tôi quan tâm đến việc được hướng dẫn. Đó là một email tôi cảm thấy rất khó khăn để gửi nhưng kết quả của nó rất lớn. Wyatt trả lời bằng cách gợi ý rằng chúng tôi gặp nhau định kỳ vào các bữa sáng để nói về những gì chúng tôi đang làm việc. Hơn năm sau, Wyatt đã trở thành một người cố vấn tuyệt vời cho tôi. Mặc dù chúng tôi không bao giờ Tiếp Xúc, song mối quan hệ của tôi với một người như Wyatt, một chuyên gia tư vấn phần mềm và nhạc công chơi cello tầm cỡ thế giới, là một sự gia tăng đáng tự tin cho một lập trình viên chưa được đào tạo. Sự cố vấn của Wyatt là một phần quan trọng trong sự phát triển phần mềm nhanh nhẹn của tôi, và thúc đẩy tôi tin tưởng rằng tôi có tài năng tham gia vào một tổ chức phát triển như ThoughtWorks.

Mặc dù là  khái niệm đơn giản và đặc biệt quan trọng đối với việc học nghề của bạn, việc tìm người hướng dẫn có thể rất khó khăn. Chắc chắn, rất dễ để xác định vị trí tác giả, diễn giả hội thảo, người làm việc cho các dự án mã nguồn mở phổ biến và nhà phát triển các trang web thành công. Nhưng khó khăn là gấp đôi. Thứ nhất, những người này có thể không quan tâm đến việc cố vấn; và thứ hai, việc yêu cầu ai đó một cái gì đó kỳ lạ như “học nghề” có thể là vô cùng đáng sợ. Điều này tương tự như những rủi ro liên quan đến việc lặn xuống Vùng Nước Sâu. Chỉ cần ghi nhớ rằng nguy cơ bị từ chối hoặc nghĩ là lạ bởi một người cố vấn tiềm năng là thấp, trong khi tiềm năng trả là rất lớn. Ngay cả khi người đó không quan tâm đến bạn khi bạn là một người học việc toàn thời gian, việc mời cô ây đi ăn trưa cũng là một sự đầu tư tiền và thời gian một cách hợp lý. Nếu bạn nghiêm túc về việc làm chủ, hãy kiên trì tìm kiếm cố vấn để hướng dẫn bạn. Bạn sẽ khó có thể tìm thấy những nhà phát triển hàng đầu, những người không thể nhớ được tác động mạnh mẽ mà những người cố vấn của họ đã làm cho họ.

Quá trình học việc của bạn sẽ không đến một cách độc lập, và cũng như sẽ có những người đi trước bạn, cũng sẽ có những người học việc chưa đạt đến trình độ kỹ năng của bạn. Mặt khác của cuộc tìm kiếm người cố vấn là bạn phải sẵn sàng cung cấp tư vấn cho những người tìm kiếm nó từ bạn. Đi cùng với những gì bạn đã học được từ người cố vấn của bạn là một trong những cách bạn có thể bắt đầu chuyển sang tình trạng của thợ bạn.

Hành động

Chọn công cụ, thư viện hoặc cộng đồng có danh sách email. Đăng ký vào danh sách, nhưng đừng gửi tin nhắn nào vội. Cứ án binh bất động đã. Theo thời gian, bạn sẽ bắt đầu hiểu được giá trị của cộng đồng và tìm hiểu xem các thành viên nào nào là những người giáo viên kiên nhẫn. Khi bạn hiểu điều này, hãy tìm kiếm các thành viên của danh sách này trong các hội thảo tiếp theo và xem liệu họ có quan tâm đến việc cung cấp cho bạn một số lời khuyên không chính thức về những bài học họ đã học được hay không.

Bài tiếp: [Học nghề] Người cùng chí hướng

Bài trước: [Học nghề] Hãy là người kém nhất


Hãy tham gia nhóm Học lập trình để thảo luận thêm về các vấn đề cùng quan tâm.