Sinh viên IT có nên đi làm thêm ? Gợi ý công việc phù hợp

Sinh viên IT năm nhất có nên đi làm không? Năm nhất chưa có kinh nghiệm thì làm công việc gì? Đây là câu hỏi được rất nhiều bạn sinh viên quan tâm. Vậy thì trong bài viết này, chúng mình sẽ cùng nhau trả lời câu hỏi này nhé.

1. Sinh viên IT làm thêm – Được gì?

Khi đi làm thêm, các bạn sinh viên được tiếp xúc với xã hội sớm. Bạn sẽ “va chạm” những tình huống thực tế mà không có sách vở nào dạy được. Từ đó, các bạn sẽ có cái nhìn thực tế hơn về cuộc sống chứ không còn nhìn đời “màu hồng” như khi còn học cấp ba nữa. Ngoài thu nhập ra, các bạn sẽ có thêm các mối quan hệ, có kỹ năng giao tiếp. Đôi khi còn có thêm cả kinh nghiệm để ghi vào CV của mình sau này.

2. Làm thêm công việc gì?

Các bạn thường nghĩ rằng, sinh viên mới ra trường thì làm gì có kinh nghiệm? Vậy thì việc đi làm thêm từ khi còn đang là sinh viên chính là cách để bạn có kinh nghiệm đấy nhé. Tuy nhiên, các bạn cần lưu ý chọn những công việc có liên quan đến ngành học và công việc của bản thân sau này. Thay vì chọn đại một công việc, hãy ưu tiên các công việc có tính bổ trợ cho ngành học:

• Hỗ trợ kỹ thuật/Cài đặt phần mềm: Giúp bạn hiểu sâu về hệ điều hành và phần cứng.

• Viết bài Content Tech/SEO: Giúp bạn cập nhật kiến thức công nghệ mới và rèn luyện tư duy ngôn ngữ.

• Thực tập sinh (Intern) tại các Startup nhỏ: Đôi khi họ chỉ cần bạn hỗ trợ nhập liệu hoặc test thủ công, nhưng bạn sẽ được quan sát quy trình làm phần mềm thực tế.

• Gia sư các môn tự nhiên: Giúp bạn ôn lại kiến thức toán học – nền tảng quan trọng của lập trình.

Hiện nay có nhiều công việc part-time cho sinh viên ngành công nghệ thông tin. Các bạn có thể dễ dàng tìm kiếm việc làm thêm trên các trang web tuyển dụng hay group công nghệ trên facebook. Với tính chất công việc có thời gian linh động, những công việc này có sức hấp dẫn lớn với các bạn sinh viên.

Sinh viên IT làm thêm –  mất gì?

Khoảng thời gian học đại học là lúc tích luỹ kiến thức. Vì vậy các bạn sinh viên hãy chọn lọc những công việc làm thêm phù hợp với định hướng tương lai của bản thân mình. Nếu có thời gian đi làm thêm thì nên tìm những công việc liên quan đến ngành bạn học để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm. Nó sẽ giúp ích cho bạn sau này. Khi đó vừa giải quyết kỹ năng ngành, vừa có kinh nghiệm nhà tuyển dụng cần có. Điều đó sẽ làm mục tiêu của bạn đến nhanh hơn.

Tuy nhiên, đa số các bạn khi đi làm thêm, có thể chủ động thu nhập thì sẽ lơ là việc học. Các bạn bị cuốn theo việc kiếm tiền để thoả mãn chi tiêu bản thân. Nó ảnh hưởng tiêu cực đến công việc tương lai của các bạn. Cũng như đánh mất những cơ hội tốt hơn sau khi tốt nghiệp. Vậy nên, các bạn cần cân bằng giữa việc học và việc đi làm thêm. Nếu không thể vừa làm vừa học thì hãy chọn một trong hai thôi nhé.

4. FAQ: Giải đáp sinh viên IT có nên đi làm thêm không?

4.1 Sinh viên năm nhất, năm hai có nên đi làm thêm về IT ngay không?

Câu trả lời: Chưa nên vội. Hai năm đầu là thời gian để bạn “xây móng” (Cấu trúc dữ liệu, Giải thuật, Mạng máy tính, Hệ điều hành). Nếu đi làm quá sớm, bạn dễ bị cuốn vào việc “code dạo” lấy tiền mà hổng kiến thức nền tảng. Khi công nghệ thay đổi, người thiếu gốc sẽ rất nhanh bị đào thải.

4.2 Nên chọn làm phục vụ, shipper hay đợi tìm được việc IT mới làm?

Nếu áp lực tài chính không quá lớn, hãy ưu tiên việc liên quan đến chuyên môn. Làm phục vụ giúp bạn có kỹ năng giao tiếp, nhưng làm “IT helpdesk” hay “thực tập sinh code” sẽ giúp bạn làm đẹp CV. Đừng phí quá nhiều thời gian vào những việc không tích lũy được giá trị nghề nghiệp dài hạn.

4.3 Đi làm thêm có khiến GPA (điểm trung bình) tụt dốc không?

Có, chắc chắn. Rất hiếm ai vừa đi làm 8 tiếng vừa giữ được bảng điểm toàn A. Tuy nhiên, trong ngành IT, điểm số không phải là tất cả, nhưng nó là “tấm vé” để bạn vào các tập đoàn lớn hoặc xin học bổng. Hãy cân nhắc đánh đổi: GPA 3.5 và 0 tháng kinh nghiệm vs. GPA 2.5 và 1 năm kinh nghiệm thực chiến.

4.4 Làm sao để cân bằng giữa việc học trên trường và việc làm thêm?

Bạn cần một kỹ năng cực kỳ quan trọng: Quản lý thời gian.

• Sử dụng Google Calendar hoặc Notion.
• Ưu tiên các công việc Remote (làm việc từ xa) để tiết kiệm thời gian di chuyển.
• Thẳng thắn với sếp về lịch thi cử để xin nghỉ khi cần thiết.

4.5 Đi thực tập/làm thêm IT ở đâu thì tốt cho sinh viên?

Hãy ưu tiên các môi trường:

• Startup: Bạn được làm từ A-Z, học cực nhanh nhưng áp lực lớn.
• Outsourcing (Gia công): Tiếp xúc nhiều dự án, quy trình chuyên nghiệp.
• Product: Hiểu sâu về một sản phẩm, học cách tối ưu trải nghiệm người dùng.

4.6 Mức lương làm thêm (part-time/intern) bao nhiêu là hợp lý vào năm 2026?

Đừng quá đặt nặng tiền bạc ở giai đoạn này, mục tiêu chính là Kiến thức.

• Intern (Thực tập sinh): Thường từ 3 – 7 triệu VNĐ/tháng (hoặc không lương ở một số nơi nhưng hỗ trợ phụ cấp).
• Part-time Developer: 8 – 12 triệu VNĐ/tháng tùy năng lực.

4.7 Có nên làm Freelance (nhận dự án ngoài) thay vì đi làm công ty không?

Freelance là con dao hai lưỡi. Nó tự do và thu nhập có thể cao, nhưng bạn sẽ thiếu đi người dẫn dắt (Mentor) và không học được quy trình làm việc nhóm chuyên nghiệp. Với sinh viên, làm việc tại công ty có các “đàn anh” chỉ bảo vẫn là lựa chọn khôn ngoan hơn.

4.8  Đi làm thêm có giúp ích gì khi AI (như Gemini, ChatGPT) đang làm hộ rất nhiều việc?

Càng có ích hơn bao giờ hết. Đi làm giúp bạn hiểu được “Context” (ngữ cảnh) thực tế của dự án – thứ mà AI không bao giờ hiểu hết được. Bạn sẽ học cách đặt câu hỏi (prompt) cho AI để giải quyết vấn đề của khách hàng, thay vì chỉ giải các bài tập mẫu trên mạng.

4.9 Những “dấu hiệu đỏ” (Red Flags) cần tránh khi tìm việc làm thêm là gì?

Hãy chạy ngay nếu gặp công ty:

• Bắt đóng tiền cọc, tiền đồng phục.
• Bắt làm quá giờ nhưng không trả lương (hoặc trả bằng “kinh nghiệm”).
• Mô tả công việc mù mờ, bắt làm cả code, cả sửa máy in, cả bưng bê.

4.10 Nếu không đi làm thêm, mình có bị tụt hậu so với bạn bè không?

Không hẳn. Nếu bạn dành thời gian đó để tự học, tham gia các cuộc thi lập trình (Hackathon), xây dựng các dự án Open Source trên GitHub hoặc nghiên cứu sâu về một công nghệ mới, bạn vẫn có sức cạnh tranh cực cao khi ra trường.

Hãy nhớ rằng,  chỉ đi làm thêm khi bạn làm chủ được bản thân có nghĩa là tuyệt đối không được theo đám đông. Phải phân bổ được thời gian của chính mình thì hãy làm thêm. Còn nếu gia đình bạn có hoàn cảnh đặc biệt buộc phải đi làm thêm để chia sẻ với gia đình. Bạn phải là người đầy ý chí và nghị lực. Hi vọng sau bài viết này, các bạn đã có câu trả lời cho chính bản thân mình.